Có nên minh bạch, kiểm soát bất động sản của từng người?

Khi Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai được hoàn thiện và kết nối với các cơ sở dữ liệu khác, việc xác định một cá nhân đang sở hữu, sử dụng bao nhiêu nhà đất sẽ trở nên minh bạch và thuận lợi hơn.

Trao đổi với báo chí, ông Mai Văn Phấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết việc xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai không chỉ phục vụ công tác quản lý nhà nước mà mục tiêu cuối cùng là mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp.

Theo ông Phấn, khi dữ liệu đất đai được xây dựng theo nguyên tắc “đúng – đủ – sạch – sống”, nhiều thủ tục và giao dịch liên quan đến bất động sản sẽ được đơn giản hóa, đồng thời tăng tính minh bạch và an toàn.

Người dân có thể làm thủ tục đất đai mà không cần đến tận nơi

Một trong những lợi ích rõ rệt nhất khi cơ sở dữ liệu đất đai được hoàn thiện là người dân có thể thực hiện nhiều thủ tục theo hình thức trực tuyến.

Những thông tin mà cơ quan Nhà nước đã có trong hệ thống sẽ không yêu cầu người dân phải kê khai hoặc nộp lại giấy tờ. Hồ sơ được giảm bớt, thời gian xử lý được rút ngắn.

Đáng chú ý, các thủ tục đủ điều kiện có thể được cung cấp dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Người dân có thể ngồi tại nhà để nộp hồ sơ, theo dõi quá trình xử lý và nhận kết quả mà không phải đi lại nhiều lần.

Mô hình giải quyết thủ tục đất đai “phi địa giới hành chính” cũng được kỳ vọng tạo ra thay đổi đáng kể. Theo đó, người dân ở một địa phương có thể thực hiện thủ tục liên quan đến thửa đất tại địa phương khác mà không nhất thiết phải trực tiếp trở về nơi có đất.

Có thể tra cứu thông tin thửa đất trên VNeID

Một tiện ích khác đang được triển khai là cho phép người dân tra cứu thông tin về thửa đất của mình thông qua ứng dụng VNeID.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp với Bộ Công an để đưa các trường thông tin liên quan đến thửa đất lên ứng dụng này.

Theo ông Mai Văn Phấn, trong tương lai, chỉ với một chiếc điện thoại, người dân có thể kiểm tra thông tin về thửa đất và Giấy chứng nhận của mình một cách công khai, minh bạch và chính chủ.

Việc này cũng được kỳ vọng trở thành một “tấm khiên” bảo vệ người dân trước nguy cơ giả mạo giấy tờ và lừa đảo trong các giao dịch bất động sản.

Khi thông tin trên hệ thống được đối chiếu với dữ liệu gốc đã xác thực và định danh, người dân có thêm cơ sở để kiểm tra tính chính xác của giấy tờ cũng như thông tin về bất động sản trước khi thực hiện giao dịch.

Mỗi thửa đất sẽ gắn với người sử dụng được xác thực

Khi cơ sở dữ liệu đất đai được kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, thông tin về đất đai và người sử dụng đất có thể được xác thực đồng bộ hơn.

Mỗi thửa đất trong hệ thống sẽ gắn với chủ sử dụng đã được xác thực với dữ liệu dân cư. Điều này tạo cơ sở quan trọng để bảo vệ quyền lợi của người sử dụng đất, đồng thời hạn chế những tranh chấp, khiếu kiện kéo dài do hồ sơ giấy bị thất lạc hoặc thông tin sai lệch qua nhiều thời kỳ.

Việc chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị cũng có thể giúp các giao dịch liên quan đến đất đai được xử lý nhanh chóng và an toàn hơn.

Dữ liệu được xác thực sẽ góp phần hạn chế rủi ro pháp lý, giảm nguy cơ tranh chấp xuất phát từ thông tin bất động sản thiếu minh bạch.

Về lâu dài, Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai được kỳ vọng trở thành nền tảng quan trọng cho việc xây dựng hệ thống quản trị đất đai hiện đại, minh bạch; đồng thời phục vụ công tác quy hoạch, quản lý và điều tiết thị trường bất động sản cũng như quá trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế số.

Nhà nước có thể kiểm soát một người đang có bao nhiêu nhà đất?

Một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm là khi hệ thống dữ liệu đất đai hoàn thiện, liệu Nhà nước có thể biết một cá nhân đang sở hữu hoặc sử dụng bao nhiêu nhà đất hay không?

Trả lời vấn đề này, ông Mai Văn Phấn cho biết hoàn toàn có thể kiểm soát tài sản đất đai của từng người khi các cơ sở dữ liệu được kết nối và chia sẻ theo đúng quy định.

Theo ông, Cơ sở dữ liệu đất đai sẽ được chia sẻ với một số bộ, ngành để phục vụ công tác quản lý nhà nước. Trong đó, cơ quan thanh tra có thể khai thác dữ liệu nhằm phục vụ việc kiểm soát tài sản.

Điều này được kỳ vọng tạo thêm công cụ để nâng cao hiệu quả quản lý tài sản, đồng thời hỗ trợ công tác phòng, chống tham nhũng và kiểm soát tài sản của các cá nhân thuộc diện phải kê khai theo quy định.

Tuy nhiên, việc một cơ quan có thể khai thác thông tin nào, trong phạm vi nào sẽ phải tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu, an toàn thông tin, bảo mật và hạ tầng truyền dẫn.

Theo ông Phấn, Bộ Công an giữ vai trò chủ trì trong việc chia sẻ dữ liệu. Vì vậy, việc kết nối và khai thác thông tin đất đai sẽ không đồng nghĩa với việc mọi thông tin tài sản của người dân được công khai rộng rãi, mà phải được thực hiện theo đúng thẩm quyền và quy định pháp luật.

Nếu được hoàn thiện và vận hành đồng bộ, hệ thống dữ liệu đất đai không chỉ giúp người dân giao dịch bất động sản thuận tiện, an toàn hơn mà còn tạo ra một bước tiến lớn trong việc minh bạch hóa thị trường nhà đất và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản trên phạm vi toàn quốc.