Hà Nội đề xuất tháo gỡ rào cản vay vốn mua nhà ở xã hội

Hà Nội đang nghiên cứu các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay mua nhà ở xã hội, trong đó đáng chú ý là đề xuất nới điều kiện vay đối với người thu nhập thấp và triển khai các gói tín dụng ưu đãi ổn định, dài hạn.

Đây là một trong những nội dung được Ban Đô thị HĐND Thành phố Hà Nội kiến nghị sau đợt giám sát về tình hình phát triển nhà ở xã hội và nhà tái định cư trên địa bàn từ ngày 1/8/2024 đến nay.

Nới điều kiện vay để người thu nhập thấp dễ tiếp cận nhà ở xã hội

Theo kết quả giám sát, điều kiện vay vốn và các thủ tục liên quan đang trở thành một trong những điểm nghẽn khiến người dân gặp khó khăn khi tiếp cận nhà ở xã hội.

Trên cơ sở đó, Đoàn giám sát đề nghị UBND TP Hà Nội nghiên cứu, kiến nghị các bộ, ngành tham mưu Chính phủ xây dựng cơ chế hỗ trợ tài chính cho cả doanh nghiệp và người dân.

Trong đó, một trọng tâm được nhấn mạnh là nghiên cứu nới điều kiện vay vốn đối với người thu nhập thấp, qua đó giúp những người có nhu cầu mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội có cơ hội tiếp cận nguồn vốn thuận lợi hơn.

HĐND Thành phố cũng đề xuất nghiên cứu triển khai các gói tín dụng ưu đãi có tính ổn định và thời hạn dài, vừa hỗ trợ người dân mua, thuê mua nhà ở xã hội, vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư phát triển các dự án.

Người thu nhập thấp vẫn gặp khó khi chứng minh điều kiện

Thực tế giám sát cho thấy việc tiếp cận nhà ở xã hội vẫn còn những bất cập. Trong khi một bộ phận người có điều kiện kinh tế, thu nhập tương đối cao vẫn có thể tiếp cận và mua nhà ở xã hội, nhiều người thu nhập thấp lại gặp khó khăn do thiếu giấy tờ chứng minh hoặc không đáp ứng đầy đủ các điều kiện vay vốn.

Việc giải ngân các khoản vay ưu đãi cũng chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng do các điều kiện áp dụng còn tương đối chặt chẽ đối với cả người mua và chủ đầu tư.

Một vướng mắc đáng chú ý là yêu cầu người dân phải có xác nhận về thực trạng nhà ở và điều kiện thu nhập tại UBND hoặc Công an cấp xã. Tuy nhiên, theo báo cáo giám sát, một số cơ quan vẫn gặp khó khăn trong quá trình xác nhận do thiếu dữ liệu để kiểm tra, đối chiếu. Điều này dẫn đến tình trạng xử lý hồ sơ chậm hoặc còn tâm lý e ngại trách nhiệm.

Không chỉ người mua, các chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội cũng đang phải đối mặt với nhiều thủ tục kéo dài. Một số dự án mất từ 1 – 2 năm để hoàn tất các bước phê duyệt đầu tư và lựa chọn chủ đầu tư. Trong khi đó, một số dự án đã khởi công nhưng vẫn chưa hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng.

Đề xuất tháo gỡ hàng loạt điểm nghẽn

Để đẩy nhanh tiến độ phát triển nhà ở xã hội, HĐND Thành phố Hà Nội đề nghị UBND Thành phố rà soát quỹ đất, chủ động thực hiện giải phóng mặt bằng và tạo quỹ đất sạch phục vụ các dự án.

Thành phố cũng được đề xuất nghiên cứu cắt giảm khâu thẩm định và ra quyết định miễn tiền sử dụng đất đối với dự án nhà ở xã hội nhằm rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục.

Một giải pháp khác là nghiên cứu cơ chế chuyển đổi linh hoạt giữa quỹ nhà ở xã hội, quỹ nhà tái định cư và các quỹ nhà khác, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và hạn chế tình trạng quỹ nhà bị bỏ trống hoặc sử dụng chưa đúng công năng.

Về thủ tục hành chính, Sở Xây dựng Hà Nội được giao nghiên cứu phương án giảm hoặc bãi bỏ một số thủ tục, trong đó có thủ tục chấp thuận bán nhà ở hình thành trong tương lai và cấp giấy phép xây dựng đối với dự án nhà ở xã hội.

Hà Nội cần khoảng 375.000 căn nhà ở xã hội giai đoạn 2026 – 2030

Theo kết quả điều tra, thống kê giai đoạn 2026 – 2030, nhu cầu nhà ở xã hội trên địa bàn Hà Nội được dự báo lên tới khoảng 375.000 căn.

Trong Kế hoạch phát triển nhà ở đến năm 2030, Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành tối thiểu 120.000 căn nhà ở xã hội. Đến nay, Thành phố đã hoàn thành khoảng 85% chỉ tiêu, tương đương 101.300 căn.

Việc nghiên cứu nới điều kiện vay vốn, cùng với các chính sách hỗ trợ tài chính và đơn giản hóa thủ tục, được kỳ vọng sẽ giúp người thu nhập thấp thuận lợi hơn trong việc tiếp cận nhà ở xã hội.

Đồng thời, việc tháo gỡ các điểm nghẽn về vốn, đất đai và thủ tục đầu tư cũng được xem là yếu tố quan trọng để Hà Nội đẩy nhanh tiến độ các dự án, từng bước đáp ứng nhu cầu nhà ở ngày càng lớn của người dân.