Hà Nội đề xuất cơ chế đền bù mới nhằm bảo đảm quyền lợi người có đất bị thu hồi

TP. Hà Nội đang nghiên cứu áp dụng cơ chế bồi thường cao hơn quy định hiện hành đối với các trường hợp Nhà nước thu hồi đất phục vụ mục tiêu quốc phòng, an ninh và các dự án phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Theo đề xuất mới, mức bồi thường bằng tiền đối với đất có thể được nâng lên bằng 1,5 lần so với mức đang áp dụng.

Hiện nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hà Nội đang tổ chức lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết của HĐND Thành phố quy định về mức bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn.

Dự thảo áp dụng đối với nhiều nhóm đối tượng liên quan như cơ quan quản lý đất đai, cơ quan tài chính đất đai, UBND cấp xã, các đơn vị thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; người sử dụng đất bị thu hồi, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động quản lý và sử dụng đất.

Theo nội dung đề xuất, chính sách mới sẽ được áp dụng đối với các trường hợp Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh hoặc thu hồi đất để triển khai các dự án phát triển kinh tế – xã hội phục vụ lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 24 của Luật Thủ đô năm 2026.

Cụ thể, mức bồi thường bằng tiền đối với đất được đề xuất bằng 150% so với mức quy định hiện hành. Trong khi đó, các khoản bồi thường về tài sản trên đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại, hỗ trợ ổn định đời sống và tái định cư vẫn giữ nguyên, áp dụng bằng 100% mức quy định hiện hành.

Theo cơ quan soạn thảo, việc xây dựng Nghị quyết nhằm cụ thể hóa các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô, đồng thời tạo hành lang pháp lý để Hà Nội chủ động hơn trong công tác giải phóng mặt bằng, huy động nguồn lực đất đai phục vụ phát triển hạ tầng và các dự án trọng điểm. Thành phố cũng kỳ vọng chính sách này sẽ giúp tăng sự đồng thuận của người dân, rút ngắn thời gian triển khai dự án và hạn chế tình trạng chậm tiến độ do vướng mắc bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Đáng chú ý, Hà Nội cho biết thời gian qua một số dự án lớn, quan trọng của Thủ đô đã được áp dụng cơ chế bồi thường cao hơn thông thường. Tuy nhiên, việc này dẫn đến chênh lệch giữa các nhóm dự án, tạo cảm giác chưa đồng đều đối với người sử dụng đất bị thu hồi. Vì vậy, đề xuất mới hướng tới việc mở rộng phạm vi áp dụng, bảo đảm tính thống nhất và công bằng hơn trong chính sách bồi thường trên toàn địa bàn.

Trước đó, Thành phố cũng đã ban hành nhiều quy định mới liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, trong đó có Quyết định số 40/2026/QĐ-UBND nhằm hoàn thiện cơ chế hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống, sớm bố trí nơi ở mới và đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án phát triển đô thị, hạ tầng kỹ thuật.

Nếu được HĐND TP. Hà Nội thông qua, chính sách bồi thường mới được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ quan trọng giúp Thành phố tháo gỡ các điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng trong bối cảnh nhiều dự án lớn đang được chuẩn bị triển khai như hệ thống giao thông, chỉnh trang đô thị, phát triển không gian ven sông và các khu tái thiết đô thị trong thời gian tới.